Nhớ bánh dày Quán Gánh
Vùng đất Thăng Long nổi tiếng với nhiều món ăn đặc sản, dù cầu kỳ hay đơn giản, nó vẫn thu hút khách phương xa khi đã từng ghé thăm Hà Nội. Bánh dày Quán Gánh cũng là một trong số những món ăn đặc sản của làng nghề truyền thống Hà Tây.
Làng Quán Gánh thuộc địa phận thị trấn Thường Tín, tỉnh Hà Tây. Từ bao đời nay, bánh dày có xuất xứ từ vùng làng quê cách Hà Nội 17km luôn được xem là món ăn dân dã mà thanh tao của ẩm thực Việt.
Qua địa phận làng Quán Gánh, khách qua đường dừng chân ăn chiếc bánh, uống chén trà một lần mà nhớ mãi hương vị của nó, để rồi lần sau có dịp đi qua nhất định lại ghé vào làng.
Chiếc bánh dày của làng thu hút khách thập phương bởi vị dẻo thơm của xôi nếp, màu xanh non của lá chuối, độ thơm ngậy của đậu, thịt cùng với những hương liệu khác. Nhìn chiếc bánh đơn giản nhưng để làm ra nó cũng phải qua nhiều công đọan cầu kỳ từ khâu chọn nguyên liệu cho tới khi chế biến. Chiếc bánh ngon hay không, phần quyết định đầu tiên là ở khâu chọn gạo, đồ xôi.
Gạo làm bánh phải là loại nếp trắng, dẻo thơm lấy từ vùng Hải Hậu, Nam Định, hạt gạo còn nguyên không bị vỡ nát, đem ngâm sau đó cho vào chõ đồ. Xôi vừa chín tới phải đổ nhanh ra cối hoặc chiếu buồm cói trải lên nền gạch phẳng và lập tức giã cho đến khi có độ dẻo quánh. Giã xôi lúc còn nóng thì mới có độ dẻo, mềm và mịn. Chính vì thế công đọan này cần tới những người đàn ông lực lưỡng, có sức khỏe dẻo dai để giã xôi liên tục, đều tay trong vòng nửa giờ. Tiếp đến là khâu tạo vỏ bánh, công đọan này khó nhất nên cần những người khéo tay để nặn ra những chiếc bánh đều nhau. Bánh được làm xong để khô thoa thơm dầu mỡ, nắn chỉnh sửa lại cho hoàn chỉnh rồi đem đi gói. Nếu bánh có nhân ngọt thì phần nhân đó cũng phải lựa loại đậu xanh hạt tiêu vừa thơm vừa đậm đà xào với đường, nếu nhân mặn gồm đậu xanh, thịt lợn ba chỉ, sợi dừa nạo trộn đều với hành mỡ, hạt tiêu. Khi một chiếc bánh đã hoàn tất, người làm bánh đem gói vào lá dong hay lá chuối.
Bánh có 3 loại: bánh chay, bánh mặn và bánh ngọt.Loại bánh chay (bánh không nhân) ăn kèm với chả lụa, giò quế. Những chiếc vỏ bánh dẻo thơm, kẹp thêm miếng giò, người ăn có thể cảm nhận hương thơm của nếp trong từng miếng bánh quyện với vị giò thơm hương lá chuối.
Bánh dày Quán Gánh trở thành món quà của người Hà Nội và nó cũng là món quà không thể thiếu đối với những ai đã từng ghé qua nơi đây. Ngày nay, món bánh này dùng nhiều trong những ngày lễ rằm, lễ hội, lễ Tết…Loại bánh dân dã này là thứ quà thanh tao, thi vị, tuy không cao sang nhưng vẫn hấp dẫn, góp phần làm phong phú thêm kho tàng ẩm thực của vùng đất nghìn năm văn hiến.
KIM HUYÊN