Về miền trung ăn gỏi Sứa
Khi những cơn gió mùa hạ bắt đầu thổi về thì cũng là lúc báo hiệu mùa sứa bắt đầu vào bờ. Những cư dân dọc bờ biển miền trung lại bước vào mùa khai thác chế biến sứa, để sau đó sứa được chế biến thành những món ăn chơi nơi thành phố rất lạ, rất ngon.
Ai có dịp về miền trung vào ngày hè mới cảm nhận hết cái không khí oi nồng của tiết trời, những đợt gió lào thổi bay dãi cát trắng... Chính cái nắng nóng ấy mới khiến người ta muốn tìm tới những thứ gì man mát, như gỏi sứa.
Chẳng hiểu vì sao nữa, như một quy luật bù đắp từ biển cả vậy. Cư dân đi biển vào những ngày mùa nhiều sứa cũng chẳng phải vất vả lắm, chỉ việc dong thuyền ra khơi, dùng lưới thả, vây bắt sứa mang về. Sứa hay đi theo đàn, vì thế nếu hôm nào giăng lưới khéo và gặp may người đi biển có thể bắt hết cả đàn, con lớn bằng cả cái thuyền thúng, nặng tới 100kg.
Sứa khi vừa bắt lên từ biển còn nguyên cả mình, được rửa sạch sau đó cho vào những ngăn chứa nước muối pha phèn nhẹ, ngâm ngập khoảng 15 đến 30 ngày, tùy theo trọng lượng của sứa, sau đó mới vớt ra phơi nắng bao giờ thấy sứa tóp khô lại thì được.
Sứa khô thường được xuất ra nước ngoài hay lên thành phố, nơi mà người ta ăn để thưởng thức còn những người đi biển ít ăn sứa khô phần vì giá thành cao, phần vì sứa tươi ngọt hơn.
Sứa để làm gỏi, phải dùng loại có đầy đủ cả chân, thịt, mình màu trong xanh mới dòn, giai khi chế biến. Ngâm sứa trong nước với chuối chát xắt mỏng, khoảng 3 đến 4 tiếng đồng hồ để sứa săn lại, ít ra nước.
Gỏi sứa không thể thiếu chuối chát, khế, xoài, và rau thơm các loại… đặc biệt là đậu phộng rang giã giập thêm một chút ớt cay, chanh, dầu ăn cho phần đậm đà. Trộn tất cả các hỗn hợp trên vào trong sứa thế là đã có một đĩa gỏi ngon giòn. Ngày trước người dân đi biển chỉ cần chừng nấy nguyên liệu, gia vị kèm theo có chăng thêm một chén nước mắm nhỏ là đã tuyệt lắm rồi. Bây giờ nguyên liệu, gia vị kèm theo để làm gỏi có rất nhiều món như tôm, thịt nạc, rau răm, hành tây…
Người miền Trung có thói quen trong mâm ăn thường phải có bánh tráng. Bánh tráng mỏng để nhúng cuốn hoặc bánh tráng dày để nướng ăn kèm với các loại gỏi. Món gỏi sứa lại càng không thể thiếu loại bánh tráng làm bằng gạo nguyên chất, có mè, mới nướng lên đã nghe thơm rực.
Bánh tráng bẻ ra thay cho muỗng xúc sứa. Có như thế mới thưởng thức hết cái sần sật, mát mát của sứa hoà vị thơm của rau, chát chát của chuối, chua chua của xoài, cay cay của ớt, cái beo béo của dầu ăn… tạo nên một sự tổng hoà hương vị kỳ tuyệt.
Ai đó nếu có dịp về miền trung hãy đi tìm cho mình một đĩa gỏi sứa thưởng thức và cảm nhận về loài cá không xương này.
Đoàn Xuân.